Doorgaan naar hoofdcontent

Pokkenvaccinatie in Bennekom

In 1817 braken de pokken uit in Nijmegen. De Bennekomse bevolking werd aangespoord om zich te laten inenten. Een kwart van de inwoners gaf gehoor aan die oproep.

De pokken begonnen in Nijmegen in 'een onderhuis', 'in een nauw en armoedig bevolkt steegje'. Er werden in totaal 137 Nijmeegse kinderen ziek, 10 van hen overleden. Stadsgeneesheer A. Moll, die ook secretaris was van de Kommissie van Geneeskundig Toevoorzigt, maakte een verslag van de Nijmeegse pokkenepidemie. Hij beschreef hierin een bezoek aan een zevenjarig patiëntje dat al viermaal gevaccineerd was. Nu was hij bezaaid met zeer kleine, platte, uiteenlopende pokjes, 'met eene vreeselijke zwelling en ondragelijke stank, zodat het aanschouwen alleen medelijden, afschuw en walging tevens kon inboezemen'. De jongen overleed een dag later.

Koepokstof
Twee 'medicinae doctoren' uit Wageningen boden aan om de Bennekomse bevolking gratis te vaccineren. De Staatscourant schreef: 'Hieraan werd de noodige publiciteit gegeven en onzen waardigen leraar van het Gemeente-Bestuur verzocht, zulks van den predikstoel aan de gemeente bekend te maken, die dan ook door eene hartelijke en ernstige opwekking de gemoederen in zulk eene gunstige stemming bragt, dat deze poging ver boven onze verwachting met een gelukkig gevolg werd bekroond'.

Dat gelukkig gevolg bestond eruit dat een kwart van de ongeveer duizend dorpelingen zich liet inenten met koepokstof. Edward Jenner bewees in 1796 dat een infectie met koepokkenvirus (vaccinia, vandaar de term vaccinatie) bescherming bood tegen pokken. Tot die tijd braken er regelmatig epidemieën uit en was de ziekte de belangrijkste doodsoorzaak onder kinderen.

WHO
Hoge koorts, algehele malaise, blaasjes en pustels. Als je geluk had kreeg je de milde pokkenvariant, maar als je pech had de ernstige, met een sterftekans van 30%. Wie niet aan de ziekte doodging, kon er een ernstig verminkt (pokdalig) gezicht aan overhouden. Je liep ook het risico blind of doof te worden of reuma te krijgen. Gelukkig dat de ziekte, (met de veel te opgewekte Latijnse naam 'variola'), sinds 1980 overal is uitgeroeid. Met dank aan grootschalige inentingscampagnes van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. In 1974 werd het vaccin geschrapt uit het Nederlandse vaccinatieprogramma voor baby's.

Biologisch wapen
Officieel bewaren alleen Rusland en de VS nog een pokkenvirus. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu sluit niet uit dat er meer landen zijn die het hebben, of erbij kunnen, en schrijft in zijn Pokken Richtlijn: 'De laatste jaren bestaat er dreiging dat pokkenvirus gebruikt zal worden als biologisch wapen of bij terroristische aanslagen'.

Ook al is de richtlijn al wat ouder (2003), het blijft een verontrustende gedachte. Hopelijk liggen er nog ergens een heleboel vaccins op de plank. Alleen al voor Bennekom zijn er 15.000 nodig.



Reacties

Populaire posts van deze blog